University Penja hawi Amy ih Paleung ka-pei hawi vawi patyp nga nai

Cer Khengmual

Kjeaungtabiechie ly penja amtiu nai khala y, ami paleung apei nai University y lyhn ai nga thai nail y alylen nai ne. Bama Prie ih Penja Lam Leaungsai (Education System) ai khen ai nabaly, amy ngai nai subject chie ai amy ih paleung apei nai hawi my la ai nga nanai thui ai nga teu ly, angchi khyp kha y ly, amy ih angcheih y dawn nai kamta lawn thai y naisai awm law nai ne. Kjeaungtabie phyriechie ly amy lyhn ai tla nai university, amtiu ai nai subjectchie ai Penja Lam Ministry mang ih sa yb nai leaungsai anui y tako tla nai deaungkho y, nichie ih lo pa ai nai lam chie ai py paka vui nai kamta lawn nai khyh chang y, amy ngai y nai subject chie ai amtiu iy neing kheih jo nai hawi hawihai kawp y nai my awm susa nai kamta avum ra tym nai ne.

Khumi leaungrie lo pa ai nai athosa nai ra y, University kjeaung lyhn nail y lam harie ne. University lyhn nai khala y, kjeaung cha harie ny y nai my, kalang takhra pany ai avo nai leaungsaichie ai py pany ai nga nai ne. Hunai deaungkho y, deaungdichie ih momang lam lo pa ai nai kavui amy ih paleung apei nai kamta vawi ai nai nga avo nai tla. Vai khrai rie, amy paleung apei y nai subject chie ai la iy, cha amtiu tla nai kjeaungtabiechie awm mang asai rai nai ne. Ati mana nai y, hunai kamta avum nai moh? Kjeaungtabiechie my ly amy paleung apei nai kamta subject vawi ai nga na teu ly, angchi khyp y ly salo mang ih sapie yb nai kamta tako ai tla nai teu nanai pany thai nai ne. Leu kabeaung y, university harie y vawi ai ga nai subject 12 rie awm na baly kjeaungtabie leaungrie ly mymy ngai nai subject ha harie la ai nga nai ne. Na iy py, huni ly neih (deing cham) ai nga nai teu ih, lyhn angchi khyp ai nga nai ny y rai. Salo mang ih miteaungchie my kjeaungtabie ih ateng 10 cha deing pawi y nga ai amai (mark) hawi pata iy ati subject pei ai moh nanai leusai pala nai ne. Hunai deaungkho y, ateng 10 cha deing pawi y nga nai amai (mark) ly kjeaungtabie ih paleung apei nai tleaung y alylen keh vui nai tla. Ateng 10 cha deing pawi y amai (mark) kanawi nga nai keung ly mymy ngai nai subject ai la ai nai nga thai naira nawi keh nai ne. Hunai kamta teang, amai kadi nga nai keung ly nga thai naira di nai ne. Hunai deaungkho y, kjeaungtabie ih ngai nai subject hawi salao mang ih miteaungchie my khai pie nai subject saly y atlyh y nai neangneang awm vui nai tla. Huni leaungsai ly kjeaungtabiechie ly mymychie paleung apei nai kamta lyhn ai ngo y nanai amteing naisai ne. 

Huni khyh chang y, achora my ka-peang ha harie ih kavui khai patle nai meingtym y lyhn hai nai ne. Chin prie ih nai ateng 10 eaung naichie ai Kalay University, Monywa University ai lyhn hai nai, Falam, Thantlang ka-peang mang ih na baly Hakha college y lyhn hai nai chie awm nai ne. Hunai kamta khai patle nail y, kjeaungtabie chie amy ngai nai mary ih university yy lyhn ai nai ngo y nai kamta ne. Leu kabeaung y, Falam hawi Thantlang ka-peang mang ih ateng 10 eaung nai chie ai Hakha College y lyhn hai ai na baly, huni ly kjeaungtabiechie kjeaung cha ny y nai kalang takra amtiu naira, computer, English, sangdeng amjy mjy chie ai nga thai nai leaungsaichie ai ngo pajau y nai tla. Hunia deaungkho y, amy lyhn ai nai university ly ati mary y awm moh nanai alylen vui nai tla. Amtiu nai subject atawm teu ly, amtiu nai meingtym atawm y nai deaungkho y pany nai sai py atawm thai y vui nai ne.

Kjeaungtabiechie ai mymychie paleung apei nai kamta vawi ai nai pei ai tla. Huni ly nichie ih kavui katheu pa-eaung pie nai kamta ne nai deaungkho y khrikhri alylen nai ne. Kjeaungtabiechie ly mymychie ih ham nai sai awm na baly, jyh patle naisai by y nai my amtiu thai ai nai alylen nai tla. Hunai kamta ny y nai my, achora my ngai nai kamta kjeaungtabiechie ih kavui sa pie vui nai ly kjeaungtabiechie ih lo pa naira y taphra vui nai kamta atawm nai ne. Hunai deaungkho y, kjeaungtabie khumi luteng ly lo pa naira lam kahawi nga thai ai nai kavui ly, mymychie ih paleung apei nai kamta amtiu hai pajau ai nai alylen nai ne.  

Note: Written by Cer Khengmual and translated by Mai Teresa Khin

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s